|
|
 |
Η συμβολή της αυτοπαρατήρησης και του χαρακτήρα στην αντιμετώπιση ψυχοσωματικών νόσων
|
|
|
| |
|
 http://www.selftherapy.gr
|
|
|
|
Από την εποχή του Γαληνού και του Ιπποκράτη είχε γίνει αποδεκτή η σχέση του σώματος με τη ψυχή . «Πρώτα νοσεί η ψυχή και μετά το σώμα» αναφέρει ο Ιπποκράτης στο «Περί Ιεράς Νούσου» σύγγραμμά του. Μάλιστα συνιστούσε την πρόληψη για την αποφυγή των ασθενειών, λέγοντας, «ο άνθρωπος πρέπει να μεριμνά για τη μη διατάραξη της ισορροπίας των τεσσάρων χυμών του σώματος».
Η άποψη της στενής σχέσης ψυχής- σώματος εγκαταλείφθηκε τον 17ο αιώνα, κάτω από την επίδραση της Καρτεσιανής αντίληψης για τη ψυχή. Κατά το Καρτέσιο , η ψυχή και το σώμα είχαν βίους παράλληλους και ανεξάρτητους. Κάθε πιθανότητα συσχέτισης είχε εγκαταλειφθεί ως αντιεπιστημονική και αντιδεοντολογική.
Η αντίληψη αυτή συνεχίσθηκε και στους επόμενους αιώνες, που ακολούθησαν, κατά τους οποίους η ιατρική και η βιολογία αναγνώρισαν και ανέπτυξαν τις επιστημονικές μεθόδους τους, με τρόπο καταλυτικό για την εξασφάλιση της υγείας και της ποιότητας στη ζωή του ανθρώπου. Ίσως η επιστημονική μελέτη των επιμέρους ανθρώπινων οργάνων και λειτουργιών να ήταν απαραίτητη και χρήσιμη, για ένα τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα, όπως αυτό των τριών τελευταίων αιώνων.
Σήμερα, οι ψυχοσωματικές αρρώστιες δεν ανήκουν πλέον στο χώρο της υποψίας και της πιθανότητας. Επιστημονικές έρευνες από το χώρο της Φυσιολογίας αλλά και της Ψυχολογίας επιβεβαιώνουν τόσο τους ψυχολογικούς λόγους της ανάπτυξης των νόσων, όσο και την δυνατότητα πρόγνωσής τους. Μάλιστα, οι επιστήμονες διαφόρων ειδικοτήτων, βλέπουν την αρρώστια -και ιδιαίτερα τον καρκίνο- ως ένα χρεωπιστωτικό απολογισμό των συστημάτων και σχέσεων του ατόμου με την οικογένεια, τη καταγωγή, το γενεαλογικό παρελθόν του και τα συμβάντα ζωής του.
Σήμερα, η αρρώστια θεωρείται ένα σήμα κινδύνου, που προέρχεται από το τρόπο, που ζούμε, τις κακές μας διατροφικές συνήθειες, το κάπνισμα, τη μόλυνση του περιβάλλοντος κλπ. Ο τρόπος όμως αυτός δεν είναι ο πρωτογενής παράγοντας της ασθένειας. Πρώτος και κύριος λόγος του βλαπτικού τρόπου ζωής είναι το άγχος, που μας οδηγεί σε νοσογόνες συνήθειες. Η θεραπεία τους, αναφέρουν οι επιστημονικές έρευνες, εξαρτάται κατά το μεγαλύτερο μέρος, από τον τρόπο, που ο ασθενής θα τοποθετηθεί ψυχολογικά απέναντί τους, αν δηλαδή αναπτύξει την πίστη και την πεποίθηση στην υγεία ή την ασθένεια.
Η αισιοδοξία, η προσαρμοστική ικανότητα, η δράση στη ζωή, η μαχητικότητα, η εξωτερίκευση συναισθημάτων, οι καλές επικοινωνιακές και φιλικές σχέσεις είναι μερικά μόνο, από τα στοιχεία, που μπορούν να μας εξασφαλίσουν ποιότητα ζωής, κρατώντας μακριά από μας τα νοσήματα. Η νοητική και ψυχική αποφόρτιση, βασικά από το άγχος, που έχει γίνει πια μυθικό στοιχείο της ζωής μας, πανταχού παρόν και «ένα» με την ίδια τη σύγχρονη ζωή. Το άγχος δοξάστηκε για χρόνια, ως δημιουργικό και αποτελεσματικό, στην ανάπτυξη της σύγχρονης κοινωνίας. Κάθε δραστήριος και εργατικός άνθρωπος όφειλε να έχει να επιδείξει υπερήφανα ένα τρόπο ζωής λιγάκι αγχογόνο.
Τώρα το άγχος αποκηρύσσεται, αφού πρώτα διαπιστώθηκε, ότι είναι υπολογίσιμος και επικίνδυνα ανερχόμενος ο αριθμός των θυμάτων του, από τις ψυχοσωματικές ασθένειες, που προκαλεί, θανατηφόρες ή όχι. Το άτομο, που υποφέρει από άγχος συνήθως καταλαμβάνεται από τη σκέψη, ότι όλοι γύρω του απαιτούν πράγματα πάνω από τις δυνάμεις του, αλλά νοιώθει και υποχρεωμένο να εκπληρώσει αυτές τις απαιτήσεις.
Δεν έχουμε παρά να δοκιμάσουμε τις ευεργετικές επιδράσεις αυτής της αντίληψης, να αλλάξουμε δηλαδή τη στάση μας απέναντι στη ζωή, μια και είναι δεδομένο, ότι όλοι μας θέλουμε να ζήσουμε και καλύτερα και περισσότερα χρόνια. Οι επιστήμονες πάντως ισχυρίζονται, ότι μπορούμε να αλλάξουμε τη σκέψη μας , αρκεί να έχουμε ισχυρά κίνητρα γι αυτό, αρκεί να χρησιμοποιούμε τη μέθοδο της αυτοπαρατήρησης, δηλαδή του εστιασμού των αισθήσεων και της σκέψης μας σε μια συγκεκριμένη κατάσταση, όπως είναι η υγεία. Η παρατήρηση αυτή γίνεται με έναν τρόπο ολιστικό, συνθετικό και σχεδόν χορικό, επειδή ο αυτοπαρατηρούμενος αισθάνεται και μεταδίδει αισθήματα στο περιβάλλον του, παρίσταται στην όλη διαδικασία, δρώντας άτυπα μέσα από μια άρρητη, μη λεκτική, επικοινωνία με αυτή.
Φαίνεται να υπάρχει ολοφάνερη γοητεία και πρόκληση στην αυτοπαρατήρηση, που απαιτεί ευαισθησία και τέχνη από τη πλευρά του παρατηρητή, την ένταση των αισθήσεων, της αντίληψης και της σκέψης, μέσα από μια κατάσταση ψυχικής χαλαρότητας και ανοίγματος προς τους άλλους αλλά και τον εαυτό. Ο εαυτός, παρών συμβολικά και πραγματικά στην όλη διαδικασία, δέχεται και αποδίδει, παρατηρεί και παρατηρείται, καταθέτοντας με το δικό του και μόνο βλέμμα τα σχετικά με την υγεία και την ασθένεια συμπεράσματά του. |
| |
| |
|
|
Μαρία Λασσιθιωτάκη
Ψυχολόγος Τηλ: 210-7253689
http://www.selftherapy.gr |
|
|
 |
| |
|
|
|
|
